انواع دیابت، علائم، روش های تشخیص و درمان


ارمغان سلامت 12 اسفند 1400 6 دقیقه مطالعه
انواع دیابت، علائم، روش های تشخیص و درمان

دیابت چیست؟

دیابت:  اختلالات متابولیک که باعث می‌شود سطح گلوکز (قند) خون بیش از حد بالا باشد، دیابت شیرین یا به اختصار دیابت نامیده میشود. این امر به نحوه کنترل قند مصرفی توسط بدن و آنچه برای مدیریت سطح قند خون انجام می شود مربوط می باشد. طبق اعلام سازمان جهانی بهداشت (WHO) در سراسر جهان، بیش از 422 میلیون نفر به دیابت مبتلا هستند.

انسولین چیست؟

گلوکز عمدتاً از طریق غذا و نوشیدنی هایی که مصرف می شود، وارد بدن می شود. لوزالمعده هورمونی به نام انسولین تولید می کند تا به گلوکز خون کمک کند تا به عضلات، چربی و کبد وارد شده تا به عنوان انرژی مورد استفاده قرار گیرد. هنگامی که بدن به طور موثر از انسولین استفاده نکند، غده پانکراس  در ابتدا انسولین بیشتری تولید می کند تا بر این مقاومت غلبه کند. اما وقتی لوزالمعده قادر به پاسخگویی نباشد، فرد به هیپرگلیسمی (علائم قند خون) مبتلا می شود.

بیماری دیابت چگونه شروع می‌شود؟

زمانی که بدن یک شخص نتواند به اندازه‌ی کافی انسولین تولید کند یا انسولین تولید شده را درست استفاده کند، آن شخص به دیابت مبتلا خواهد شد.

انواع دیابت

اساسا دیابت دو نوع است

  • دیابت نوع 1
  • دیابت نوع 2

اما مرحله ایی از دیابت نیز وجود دارد که پیش دیابت نامیده می شود

 پیش دیابت و مقاومت به انسولین

قبل از ایجاد دیابت بسیاری از افراد مبتلا به پیش دیابت می شوند. میزان قند خون این افراد بالاتر از حد طبیعی است ولی نه به آن اندازه که در تعریف دیابت گنجانده شود. پیش دیابت بسیار شایع است.

دیابت نوع 1

دیابت نوع 1 یک اختلال خود ایمنی است که در آن سیستم ایمنی فرد به سلول‌های بتای لوزالمعده که انسولین می‌سازند حمله می‌کند و آن‌ها را از بین می‌برد و باعث کاهش مقدار هورمون انسولین در بدن میشوند. کاهش میزان انسولین در بدن منجر به دیابت نوع 1 میشود. لازم است افرادی که مبتلا به دیابت نوع 1 میباشند، برای جبران کاهش انسولین در بدن، تزریق انسولین انجام میدهند و به صورت روزانه میزان قند خون خود را با استفاده از دستگاه کنترل قند خون بسنجند

این نوع از دیابت می تواند در هر سنی رخ دهد، اما معمولاً در دوران کودکی یا اوایل بزرگسالی ظاهر می شود، به همین دلیل است که در گذشته، پزشکان آن را دیابت نوجوانان می نامیدند.
عوارض دیابت نوع 1: افراد مبتلا به نوع 1 به ویژه در برابر ابتلا به یک بیماری بالقوه نام کتواسیدوز دیابتی (DKA) قرار دارند . وقتی بدن انسولین کافی برای تبدیل گلوکز به انرژی مورد نیاز خود را نداشته باشد، شروع به تجزیه چربی جهت سوخت و ساز بدن می کند. نتیجه این کار افزایش میزان کتون در خون است (تجمع اسیدها در جریان خون).

افزایش میزان کتون در خون از 250 [میلی گرم در دسی لیتر] خطرناک است

 

دیابت نوع 2

دیابت نوع 2 به دلیل مقاومت به انسولین ایجاد می شود. این عارضه معمولاً در افراد مسن‌تر از 45 سال ایجاد می‌شود. تحقیقات نشان داده اضافه وزن تاثیر منفی بر دیابت نوع 2 دارد.طبق گزارشات حدود 89 درصد افراد مبتلا به دیابت اضافه وزن دارند یا چاق هستند. اما اکثر افرادی که اضافه وزن دارند به دیابت نوع 2 مبتلا نمی شوند.رژیم غذایی مناسب و تغییر سبک زندگی در بهبود شرایط و درمان قند خون بسیار موثر هستند.

عوارض دیابت نوع 2: هیپوگلیسمی (قند خون پایین) هستند. نوروپاتی دیابتی (آسیب عصبی) که منجر به درد یا بی حسی می شود. صدمات پا و اندام، زخم دیابت، بدشکلی یا حتی قطع عضو. اختلالات کلیوی، بیماری قلبی، کوری، مشکلات پوستی، اختلالات گوارشی، اختلال عملکرد جنسی، مشکلات دندان و لثه، و مشکلات فشار خون.

 

علائم و نشانه های دیابت

خوب است در صورت مشاهده‌ی این علائم، به پزشک مراجعه کنیم

 

دیابت چگونه تشخیص داده می شود؟

برای آزمایش پیش دیابت یا هر نوع دیابت، باید به پزشک مراجعه کنید. پزشک ممکن است اطلاعاتی در مورد سابقه بیماری در خانواده و یا بستگان، از شما سوال بپرسد، سپس  ممکن است آزمایشاتی جهت مطالعه دقیق تر برایتان تجویز شود:

آزمایش قند خون ناشتا (FPG): این آزمایش به صورت ناشتا از خون فرد بیمار گرفته میشود، در این نوع آزمایش، باید حداقل 8 ساعت از آخرین وعده غذایی فرد مورد آزمایش سپری شده باشد.

مقادیر FGP:

  • نرمال: کمتر از 100 میلی گرم در دسی لیتر
  • پیش دیابت: 100-125 میلی گرم در دسی لیتر
  • دیابت: 126 میلی گرم در دسی لیتر یا بالاتر

آزمایش هموگلوبین A1C: آزمایشات A1C میزان هموگلوبین موجود در خون که گلوکز به آن متصل است (قند خون) را مورد سنجش قرار می‌دهند. این آزمایش‌ها میزان متوسط قند خون شما در سه ماه گذشته را نشان می‌دهند.

مقادیر A1C:

  • نرمال: کمتر از 5.7 درصد
  • پیش دیابت: 5.7-6.4 درصد
  • دیابت: 6.5 درصد یا بالاتر

تست تحمل گلوکز خوراکی (OGTT): برای آزمایش OGTT، یک شب ناشتا خواهید بود و پس از نوشیدن مایع حاوی گلوکز، نمونه خون گرفته میشود.

  • نرمال: کمتر از 140 میلی گرم در دسی لیتر
  • پیش دیابت: 140-199 میلی گرم در دسی لیتر
  • دیابت: 200 میلی گرم در دسی لیتر یا بالاتر

 

آزمایشات آتوآنتی بادی: اغلب برای آزمایش دیابت نوع 1 یا LADA انجام می شود. پزشکان در این آزمایشات به دنبال آنتی‌بادی‌هایی هستند که انسولین یا برخی سلول‌های پانکراس را هدف قرار می‌دهند.

آزمایش پپتید C: پروتئینی را اندازه گیری می کند که سطح انسولین را در بدن نشان میدهد. سطوح پایین می تواند نشان دهنده دیابت نوع 1 یا LADA باشد.

آزمایش ژنتیکی: برای اشکال تک ژنی دیابت، مانند دیابت شروع بلوغ در جوانان و دیابت نوزادان.

 

 

کنترل دیابت

برخی از عواملی زمینه ساز دیابت میباشند:

  • اضافه وزن
  • رژیم غذایی سرشار از چربی، قند افزوده شده و کربوهیدرات های تصفیه شده
  • ورزش نکردن
  • استعمال سیگار
  • سن 45 سال یا بیشتر
  • سابقه خانوادگی دیابت
  • سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS)

 

برچسب‌ها :